De 10 principes van de Glinstering

Een bezoek aan Bilbao heeft ons de inspiratie gebracht voor het concept 'de Glinstering'. Naar aanleiding van dit inspirerende bezoek zijn we op zoek gegaan naar succesvolle principes die we als fundament voor de Glinstering hebben gebruikt.

Bilbao telt zo’n 350.000 inwoners. In de jaren ’80 barstte in Bilbao de economische crisis uit, hierdoor liep de stad langzaam maar zeker leeg. Ondanks financiële achteruitgang heeft de stad zich weten te transformeren tot hét succesverhaal m.b.t. gebiedsontwikkeling en economische verandering. Het succesverhaal van Bilbao kenmerkt men tegenwoordig als het 'Bilbao-effect'.

Wat gebeurde er? Om ervoor te zorgen dat de stad niet volledig in verval raakte moest er iets bedacht worden om de stad weer aantrekkelijk te maken. Men bouwde met gezamenlijke inspanning het Guggenheim museum, één van de grootste kunstwerken van de hedendaagse architectuur. De vormgeving van het gebouw is een belangrijke factor die bijdraagt aan het succes van het museum. Het museum is niet zomaar ‘wéér een Guggenheim museum’. De vormgeving is grotendeels gebaseerd op het DNA van de stad. De historie van de stad met scheepsmakelaardij, water en vis zijn terug te vinden in het ontwerp van het gebouw. Het gebruik van titanium en andere industriële materialen zijn tevens een link naar de historie van Bilbao als industriestad. De unieke vormgeving geeft de stad Bilbao een eigen beeldmerk. Het museum trok in haar eerste jaar al 1.34 miljoen bezoekers door uniek en onderscheidend te zijn. 

De Sagrada Familia trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. Het niet-af-zijn is onderdeel van haar mythe. Sterker nog, het zou best kunnen dat de Segrada Familia een deel van haar magische aantrekkingskracht verliest als ze ooit af is.

De economie van Kaatsheuvel steunde lange tijd op de schoenindustrie. In 1890 waren er maar liefst 134 schoenfabrieken. Burgemeester Van der Heijden vond deze eenzijdigheid begin jaren '50 een te groot risico. Deze constatering heeft geleid tot de oprichting van het toen geheten Natuurpark ‘De Efteling’. Sindsdien heeft het attractiepark zich voortdurend uitgebreid. Inmiddels domineert, ten gevolge van de aanwezigheid van de Efteling, de toeristenindustrie het economisch klimaat en is de schoenindustrie naar de achtergrond verdwenen.

De Efteling: jaarlijks bezoeken 4 tot 5 miljoen mensen het park. 
Kaatsheuvel: anno 2014 ca 16.000 inwoners.

Guédelon is een ‘middeleeuws’ kasteel in Treigny (Yonne, Frankrijk) dat in de 21ste eeuw gebouwd werd met oorspronkelijke middeleeuwse technieken. Het project gebruikt onder andere een 13de-eeuws bouwplan. Het begon als een amateurproject van restaurator Michel Guyot in 1997. Tegenwoordig wordt het bouwfonds gevuld door toegangsgelden (200.000 bezoekers in 2004). Aanvankelijk werd het plan afgedaan als gekkenwerk en hersenspinsels, maar toen gaandeweg duidelijk werd dat het serieus werd, is door de Franse overheid en de Europese Unie 2,5 miljoen euro subsidie verstrekt. Inmiddels bedruipt het project zichzelf door giften, entreegelden en verkoop.

Glasrijk is een evenement dat jaarlijks duizenden bezoekers naar Tubbergen trekt. De Glinstering wil per definitie niet iets nieuws bedenken, maar juist aansluiting vinden bij bestaande succesvolle initiatieven. Het evenement Glasrijk Tubbergen vormt de basis voor het glasDNA van Tubbergen.

Woord van Stichting Glasrijk Tubbergen: 
'De Stichting Glasrijk Tubbergen heeft in de periode 1997-2016 jaarlijks het aansprekende evenement Glasrijk Tubbergen georganiseerd. Het evenement begon als kleinschalige expositie in de RK. Sint Pancratiusbasiliek te Tubbergen. In 2016 werd met deelname van meer dan 40 kunstenaars uit 20 Europese landen het 20-jarig jubileum gevierd. Nergens in Nederland vindt een evenement plaats waar glaskunst zo prominent in de binnen- en buitenruimte aanwezig is. Sterker nog, het is het enige evenement dat zich op dergelijke wijze presenteert. In een tijd waarin de Internationale Glaskunstbeurs in Leerdam (toch dé glasstad van Nederland) moest besluiten te stoppen en een evenement als ‘Glas in Historisch Licht’ in Horn (Roermond) slechts een aantal jaren kon draaien, staat Glasrijk Tubbergen nu al 20 jaar in hoog aanzien. Niet alleen in de glaswereld, maar ook bij 10 tot 12 duizend bezoekers, waarvan er velen al meerdere jaren terugkomen. Deze bezoekers komen niet alleen uit de regio, maar uit het hele land, zelfs uit Duitsland en België. De organisatie heeft zich een belangrijke plaats veroverd op de ‘glaskaart’ van Nederland.'

Steeds meer wordt zichtbaar hoe leegstand haar intrede doet. Ook in Tubbergen. We moeten met elkaar kritisch kijken naar bestaande situaties en het huidig vastgoed. Met elkaar een gefundeerd plan richting de toekomst ontwikkelen, en daarbij de herontwikkeling van bestaande gebouwen meenemen. Bestaande gebouwen kunnen bij uitstek een nieuwe functie vervullen voor de Glinstering. (winkel, atelier, glasfabriek, informatie hub etc.)

Daan Roosegaarde wil mensen opnieuw leren kijken. Niet alleen door te focussen op alles wat nieuw is, maar ook door oude dingen anders te belichten. Een voorbeeld is Sainte Marie-Madeleine, een kerk in het Franse Lille, waarvoor hij zijn eerste ‘Lotus Dome’ heeft ontwikkeld.

Het probleem van dit soort gebouwen is volgens Roosegaarde, dat ze verlaten zijn en niet meer verbonden zijn met hun omgeving. Daan Roosegaarde heeft niet de kerk veranderd, maar donkere delen van de kerk door middel van de ‘Lotus Dome’ anders belicht. Inwoners die er al jarenlang om de hoek van de kerk woonden zagen ineens andere ornamenten terwijl deze er al 300 jaar hingen. In Tubbergen passen we dat principe van ‘anders kijken’ al toe in de Twents verlichte carnavalsoptocht. De optocht vindt plaats in de straten van Tubbergen. Elk jaar trekt dit unieke lichtspektakel vele tienduizenden toeschouwers. De wagens zijn niet nieuw of anders dan bij andere optochten, maar hebben enkel extra verlichting. Niet de wagen, maar de verlichting maakt het nieuwe perspectief. Het voegt iets toe aan de bestaande werkelijkheid.

De Glinstering moet worden bekostigd door de samenleving door middel van collectes en 'aalmoezen'. Men gaat zoals in de tijd van Gaudi van deur tot deur. Tegenwoordig ook wel ‘crowdfunding’ genoemd. Uiteraard mogen bezoekers ook hun steentje aan de Glinstering bijdragen. De eventuele entreegelden, arrangementgelden, opbrengsten uit merchandise en dergelijke worden gebruikt als projectgeld.

Als Barcelona niet de duizelingwekkende bouwwerken van Antonio Gaudí binnen zijn stadsgrenzen had gehad, was de stad een stuk minder aantrekkelijk geweest. Barcelona is van zichzelf al een mooie stad, maar de aanwezigheid van de architectonische hoogstandjes van Gaudí maken de stad tot een unieke belevenis.

Je voelt in jezelf de drang ontspruiten om ook weer met kleuren, stukjes mozaïek en glas aan de slag te gaan. Het Bob-Ross-gevoel van een lovely verfstreekje hier en een happy little tree daar.  

De toekomst van een bruisend en levendig Tubbergen heeft de gemeenschap zelf in de hand. Als men er met elkaar voor zorgt dat het ‘noaberschap’ een nieuwe lading krijgt is gemeente Tubbergen in staat om ieder dorp te laten glinsteren. We moeten daarbij niet vergeten wat ‘noaberschap’ van ons vraagt; wederkerigheid, openheid, en vertrouwen. Samen de schouders eronder!